Sigmund Freud – genialny badacz czy zadufany szarlatan?

Sigmund Freud wzbudza skrajne emocje, od podziwu do pogardy i wrogości. Mało kto nie zetknął się z nazwiskiem Freuda, twórcy psychoanalizy. Wobec tej postaci trudno przejść obojętnie.

Kim był Sigmund Freud?

Sigmund Freud był austriackim lekarzem (neurologiem), który zasłynął ze stworzenia nowej teorii ludzkiej psychiki. Teoria ta zwana jest psychoanalizą. Freud żył w latach 1856-1939, w czasach, kiedy nastawienie do seksualności było pełne pruderii. Ponieważ psychoanaliza dopatruje się motywów ludzkich zachowań właśnie w seksualności, była od początku koncepcją bardzo kontrowersyjną.

Psychoanaliza Freuda opowiedziana w czterech zdaniach

Zdaniem Freuda, psychiczne życie człowieka jest rozdarte między biologicznymi (seksualnymi) popędami a wymaganiami, które stawia nam społeczeństwo. Ponieważ pewne pragnienia są społecznie zakazane, zapominamy o nich. Pragnienia te jednak nie znikają, tylko zostają wyparte do naszej podświadomości. Pomimo że proces wyparcia zachodzi już od dzieciństwa, odsunięte w cień popędy i wspomnienia wpływają na dorosłe życie człowieka.

Psychoanaliza obiektem krytyki

Freudowi stawiano i nadal stawia się liczne zarzuty. Zdaniem niektórych, jego teoria zawęża spojrzenie na człowieka. Mówi się, że jest “redukcjonistyczna”, czyli że ogranicza rozumienie człowieka do biologii. Z zarzutem tym zapewne zgodziliby się uczeni, którzy kontynuowali pracę Freuda (tacy jak Jung, Adler, Fromm…). Rozszerzyli oni psychoanalizę o liczne aspekty społeczne i kulturowe. Inny zarzut głosi, że nie ma żadnych dowodów na istnienie podświadomości. Ponieważ podświadomość jest poza naszym doświadczeniem, psychoanaliza jest nienaukowa – mówią krytycy.

Czy Freud był oszustem?

Kiedy Freud umarł na raka szczęki, mówiono, że to ze względu na bezbożne idee, które głosił. Badacze dorobku Freuda są zgodni, że w części opowiadał on o swojej własnej podświadomości i przypisywał własne wyobrażenia swoim pacjentom. Bez względu na to, czy psychoanaliza jest racjonalna, czy nie, większość współczesnych nurtów psychoterapii czerpie z niej pełnymi garściami. Bez Sigmunda Freuda psychoterapia, jaką znamy, nie mogłaby istnieć i przynosić ulgi cierpiącym.  

 

>>>

Sigmund Freud – nowe spojrzenie na ludzką naturę

Tania Książka – Sigmund Freud (1856 – 1939) był austriackim lekarzem, neurologiem i psychiatrą. Za jego największe dokonanie uznaje się stworzenie psychoanalizy. Działalność Freuda sytuuje się na pograniczu psychologii i filozofii.

Tajniki ludzkiej psychiki

Dzieła Sigmunda Freuda były próbą wniknięcia w zakamarki ludzkiej psychiki, a w szczególności jej mrocznej strony. Można powiedzieć, że Freud rozłożył psychikę człowieka na czynniki pierwsze. Najbardziej znana książka tego autora, która rozpowszechniła jego koncepcje to wydany w 1917 roku “Wstęp do psychoanalizy”. Jedno z najistotniejszych założeń Freuda to podział na trzy dziedziny życia psychicznego: id, ego i superego, które opisywał w książce “Ego i id”. Pierwsza z nich to sfera, gdzie tkwią stłumione pierwotne instynkty. To w niej rodzą się lęki, kompleksy i nerwice, jednak człowiek nie ma do niej dostępu. Ego Freud charakteryzował jako sferę świadomą związaną z rozsądkiem i kontrolą. Natomiast superego wiązał z nakazami i normami przyswojonymi podczas socjalizacji.

Moc nieświadomości

Jednym z najważniejszych osiągnięć Sigmunda Freuda jest zwrócenie uwagi na duży wpływ nieświadomości na codzienne życie człowieka. W swoich książkach i praktyce lekarskiej wyrażał przekonanie, że problemy natury psychicznej należy leczyć szukając ich przyczyn w nieświadomości. Uważał, że nieuświadomione aspekty umysłowości dają o sobie znać np. w snach, co opisał w książce “Objaśnianie marzeń sennych”. Ciekawą koncepcją było upatrywanie wpływu nieświadomości na przejęzyczenia, z czego wzięło się popularne określenie “freudowska pomyłka”.

Najważniejsze dzieła

Sigmund Freud zaczął publikować swoje prace w latach 90 XIX wieku. Tworzył aż do śmierci w 1939 roku. Jego najważniejsze książki to:

  • “Objaśnianie marzeń sennych” z 1900 r.
  • “Psychopatologia życia codziennego” z 1901 r.
  • “Trzy rozprawy z teorii seksualnej” z 1905 r.
  • “Dowcip i jego stosunek do nieświadomości” z 1905 r.
  • “Totem i tabu” z 1913 r.
  • “Wstęp do psychoanalizy” z 1917 r.
  • “Ego i id” z 1923 r.
>>>

Człowiek. który dokonał przełomu 

Sigmund Freud to imię i nazwisko, które wiele ludzi na świecie słyszało co najmniej raz w swoim życiu (https://www.taniaksiazka.pl/autor/zygmunt-freud). Twórca psychoanalizy, lekarz żydowskiego pochodzenia o specjalizacji neurologicznej. Urodził się 6 maja 1856 roku na czeskich Morawach. Zmarł z kolei w stolicy Wielkiej Brytanii – Londynie – 23 września 1939 roku. Czasem nazywa się go filozofem, nie był nim jednak, przynajmniej jeśli chodzi o tradycyjne postrzeganie filozofii. Wywarł za to ogromny wpływ na rozwój tej dziedziny, szczególnie na przełomie XIX i XX wieku. Stworzył wiele koncepcji na temat ludzkiego umysłu. Najpopularniejsza mówi o odrzuceniu racjonalności ludzkich wyborów i zachowań na rzecz czynników emocjonalnych oraz irracjonalnych. 

Niezwykłe życie twórcy psychoanalizy

Freud już jako młody człowiek miał problemy ze zdrowiem psychicznym. Cierpiał na stany lękowe i depresyjne. Po śmierci ojca w 1897 roku, rozpoczął analizę siebie samego. Zajmował się także marzeniami sennymi. W 1900 roku powstała jedna z najważniejszych książek Sigmunda Freud’a – “Objaśnienie marzeń sennych”. Do dzisiaj praca ta pozostaje podstawowym dziełem psychoanalitycznej refleksji o człowieku. Freud był przekonany, że sny zawierają informację o aktywności nieświadomości. W 1902 roku Sigmunt doprowadził do powstania Towarzystwa Psychoanalitycznego. W następnych latach powstawały kolejne książki, m.in. „Psychopatologia życia codziennego”, w której rozważano sprawę przejęzyczeń oraz czynności pomyłkowych oraz „Trzy rozprawy z teorii seksualnej”, która rozprawiała o dziecięcej seksualności, przez co wywołała ogromne oburzenie w środowisku medycznym.

Ostatnie lata życia

Lata 20 XX. wieku były dla Freuda wyjątkowo ciężkim okresem. W 1920 roku, w wieku niespełna dwudziestu lat zmarła jedna z jego córek – Sophie. Śmierć zabrała również wnuczka. Jego świat się załamał. Popadł w głęboką depresję. Na domiar złego w tym czasie znalazł także w jamie ustnej mały guz. Było to dopiero zapowiedzią dalszego ciężkiego procesu leczenia oraz rozpoznania choroby, jaką był nowotwór żuchwy. Zmagał się z nim przez niemal dwadzieścia lat, przechodząc ponad trzydzieści operacji. W latach 30 XX. wieku Freud doświadczał wielu antysemickich ataków ze względu na swoje pochodzenie. Doszło nawet do tego, że publicznie palono jego książki, m.in. w Berlinie. Po zajęciu Austrii przez III Rzeszę Sigumnd wraz z rodziną wyemigrował do Londynu, gdzie zmarł w 1939 roku po podaniu silnej dawki morfiny.

 

>>>